Pietluttenland / Volkskrant Conceptman 2 sept 2014

Moeten retailers partij kiezen in de Zwarte Pieten discussie?

Gezien de reacties op twitter afgelopen week, is er maar één oplossing: grootwinkelbedrijven moeten radicaal stelling nemen in de Zwarte Pieten kwestie. Daarmee wordt hun assortiment en winkelaankleding een soort verkiezingsprogramma en kan de klant met z’n portemonnee stemmen. Wil je dat de traditie een beetje wordt aangepast of moet alles bij het oude blijven?

Albert Heijn, HEMA, Blokker, C&A en V&D hebben niet alleen klanten, maar ook veel werknemers in alle tinten die ons land rijk is. Of die winkels nu Zwarte Piet aanhouden, overspuiten of uitfaseren: ze doen het altijd fout. Retailers die beide kampen tevreden willen houden zijn gedwongen hun Sinterklaasproducten te segregeren. Een Zwarte Pieten ingang voor de traditionele achterban en een Gekleurde Pieten entree, voor al die mensen die Sinterklaas liever met veelkleurige Pietermannen zien. Bij de gezamelijke uitgang staan twee rollen kadopapier. Eentje met Zwarte Pieten en nog een met Gekleurde Pieten.

Dat soort oplossingen krijg je als rechtspersonen het Pietenprobleem gaan oplossen. Maar dat moeten wij, alle natuurlijke personen van Nederland, natuurlijk gewoon zelf doen. Ik vond het aanvankelijk ook overgevoelig gedoe, die omkleuring. Als puber speelde ik met plezier Piet, met zwart gezicht en blond pagekapsel. Veel succes mee gehad bij roomblanke buurkinderen. Zelf nooit racistische associaties gehad - maar dat neemt niet weg dat er genoeg gekleurde Nederlanders zijn die er wel aanstoot aan nemen. In The Guardian van 19 augustus lees je hoe een Nederlandse vrouw, Samira Bin Sharifu, Zwarte Piet als kind beleefde. Vanuit haar perspectief is die Oranje of Paarse Piet zo gek nog niet. Nee, ik voel me niet verantwoordelijk voor de slavenhandel - maar ik zie ook dat de raciale emancipatie in Nederland nog geen voldongen feit is.

Dat ‘slechts een minderheid’ deze verandering wil, is geen argument. Een gezonde democratie is geen dictatuur van de meerderheid, maar doet recht aan zoveel mogelijk mensen - als dat redelijkerwijs haalbaar is. Niemand eist dat we het Sinterklaasfeest opgeven, het is een kleine aanpassing. Sinterklaas was er al in 1600, Zwarte Piet doet pas 150 jaar mee. En wie heeft nog een open haard om een schoen voor te zetten? Tradities veranderen mee met de tijd, dat maakt ze juist zo sterk en bijzonder. Anderskleurige Pieten strooien net zo vrolijk met pepernoten, dat snapt elk kind. Maar de volwassenen lopen boos te schreeuwen. Advocaten worden bedreigd, winkels geboycot. Kinderen kijken met grote verbazing naar ouders die tijdens het ontbijt uit hun dak gaan over de kleur van de sidekicks van onze goedheiligman. Het is niet een kleur die het kinderfeest verpest, maar het kleinburgerlijk gezeik erover. Hoog tijd om onszelf aan onze haren uit het spruitjesmoeras te trekken. Welkom, nieuwe Piet! Pas dan kunnen alle winkelketens straffeloos vrolijke Sinterklaasacties verzinnen: de Bijenkorf trapt af met een 30 meter lange sliert van regenboogpieten, bij Appie spaar je voor gekleurde Pietpruiken en ook HEMA heeft een fijne actie: 8 kleuren Pietenschminck halen, 4 betalen. Weer een wereldprobleem minder.

Scato van Opstall