Flessentrekkers / Volkskrant Conceptman 29 april 2014


Waarom pleit NederlandSchoon niet voor méér statiegeld?

Tussen de rozen in mijn stadse geveltuin belandt regelmatig troep. Lege pakjes peuken, blikjes energiedrank en halve liters cola in plastic flesjes. Als ik die niet opruim, komt er snel meer bij. Dat heet de Broken Windows Theory: als de omgeving een rommeltje is gaan mensen zich slechter gedragen. Het signaal is ‘hier mag alles’. Daarom haal ik stoïcijns de rotzooi weg. Het gaat altijd om kleine verpakkingen, want maar liefst 95% van grote plastic flessen in Nederland wordt hoogwaardig hergebruikt: dankzij statiegeld. Nederlanders smijten geen euro’s in andermans geveltuin. Dus vraag ook statiegeld voor kleine PET-flessen. Minder zwerfvuil, minder CO2 door recycling en vooral minder plastic in milieu en water. Stomverbaasd las ik laatst dat precies het omgekeerde gaat gebeuren. Statiegeld voor alle PET-flessen wordt afgeschaft, want het kost grootgrutters, suikerwaterproducenten en plasticbrouwers een paar centen. Die gaan van de winst af. De korte termijn regeert in Den Haag, dus ze krijgen –onvoorstelbaar maar waar- in 2015 hun zin.

Ik zocht online medestanders om deze waanzin terug te draaien. Kom terecht bij stichting NederlandSchoon, die zich profileert met mensen als ik. Brave types die niet te beroerd zijn andermans troep op te ruimen. Nederlandschoon.nl staat vol ludiek bedoelde PR gebbetjes, maar het woord statiegeld komt – ben ik nou gek? - op hun hele site niet voor. Nergens! Toch eens kijken wie er in de Raad van Toezicht zit. Een bierbrouwer, de voorzitter van de supermarktvereniging, een voorzitter van de vereniging van blik- en plasticproducenten, plus een horecabobo. Allemaal partijen die mordicus tegen statiegeld zijn. Deze schattige stichting blijkt de witwaswinkel van plastic flessentrekkers. Ze pretenderen voorlichting te geven maar laten de halve waarheid zien. Niks eerlijk debat of open agenda: het ‘Kenniscentrum’ vertelt scholieren of bezoekers geen snars over het fenomeen statiegeld, het enige systeem dat fantastisch werkt. Daar kunnen Plastic Heroes containertjes niet tegenop. Als mensen er al PET bijgooien, kun je er geen fles van maken.

Weten al die blije NederlandSchoon-vrijwilligers dat ze dankzij hun eigen anti-statiegeldclubje straks nog meer moeten opruimen? En dat ze bezig zijn de bonussen voor hun eigen Raad van Advies te verdienen? Moderne slavernij op vrijwilligersbasis. En wie niet zelf veegt, betaalt via de gemeentebelasting mee aan de groeiende berg geprivatiseerd zwerfvuil. NederlandSchoon is AandeelhoudersRijk met een flinterdun groen sausje. Dat heel geraffineerd wordt opgediend: NederlandSchoon weet al sinds 1991 z’n hidden agenda met deze cynische dekmantel te verkopen. Naar buitenlands voorbeeld: Coca Cola’s ‘Keep America Beautiful’ (1953) en Evian’s ‘Vacances Propres’ (1971) worden al 60 respectievelijk 40 jaar gebruikt om de introductie van statiegeld politiek te saboteren. Supporters van de schone schijn.

Om Nederland echt schoon te houden moeten we dubieuze lobbyclubs als NederlandSchoon bij het grofvuil zetten: 92% van alle Nederlanders is positief of neutraal over statiegeld. Tot die tijd stel ik voor dat we collectief onze flesjes en blikjes in de riante tuinen van de Raad van Toezichtleden deponeren. Misschien dat ze dan eindelijk het statiegeld omarmen. Ook op die 600 miljoen kleine PET-flesjes.