Story shouting / column Adformatie 2 dec. 2010


Als kleuters hun zin niet krijgen, gaan ze schreeuwen. Dronken mensen schreeuwen ook graag. Als je geen gelijk hebt, maar het wel wilt halen: schreeuw! En nu schreeuwt heel Bekend Nederland. Om cultuur. Werkt dat? Die schreeuwactie leverde een overvol Leidseplein op, dus zou je zeggen van wel. Dicht bij huis protesteren met je stembanden als spandoek, lekker laagdrempelig. Maar hoezeer ik ook achter dit protest sta, ik vrees dat het schreeuwen voor eigen parochie was. De echte kunst (met een grote K) is draagvlak creeëren bij mensen die cultuur wat minder 'top of mind' hebben. Die raak je niet met decibellen, maar met een inspirerende, sterke boodschap. En met iets meer verbeelding dan dit praatje/plaatje concept. We lezen: 'Nederland schreeuwt om cultuur.' We zien: de open scheur van Halina Reijn, de vullingen van Tjitske Reidinga en de etensresten van Joost Prinsen. 'Cultuur is het geheel van geestelijke verworvenheden van een land of volk' zegt de Dikke van Dale. Ons land is een clubje schreeuwlelijkerds, zou je bijna gaan denken. Was een campagne die een passende stilte afdwingt, niet sterker geweest? Op facebook circuleerde een prachtige anecdote over Churchill, die tijdens WOII werd gevraagd de kunstbudgetten te halveren. Hij reageerde met 'My God, no! What have we been fighting for?' Geef ons drama, vertel ons hoeveel Den Haag aan stervende banken uitgeeft en wat ze aan levende kunst besteden. Laat zien dat die rechtse hobby, lekke banken plakken, een stuk duurder is dan al die linkse hobbies samen. Met de bonus van de gemiddelde bankier kun je tien balletdansers een jaar aan de bak houden. Wedden dat half Nederland dan zegt 'Geef mijn belastingcenten maar aan hardwerkende mensen die er iets moois mee doen!'

Terug naar het Leidseplein, de schreeuwende cultuurfans maken plaats voor een ijl jazzloopje en een kalme voice-over. De decibelmeter slaat nauwelijks uit. Cultureel correcte zwart/wit beelden registreren de 'urbane mens'. Zo eentje die zonder sokken, maar met zwarte fiftiesbril door het leven gaat. Klassiek, zelfverzekerd, internationaal. Hij lacht 'sensationeel' - maar niet voor lang, want de man realiseert zich dat hij iets mist. EEN ONDERWERP. Daar gaat de Groene Amsterdammer hem aan helpen. Dat bedoel ik: wie wil dat mensen naar je luisteren, hoeft z'n stem niet te verheffen. Als je een mooi inzicht hebt, is fluisteren voldoende. 

Scato van Opstall